Tampilkan postingan dengan label KAJIAN FIQIH. Tampilkan semua postingan
Tampilkan postingan dengan label KAJIAN FIQIH. Tampilkan semua postingan

TAWASSUL DAN TABARRUK

 
   Dalam hadits shahih bahwa Rasulullah shallallahu 'alayhi wasallam mengajarkan kepada sebagian umatnya untuk berdo'a di belakangnya (tidak di hadapannya) dengan mengucapkan:

 "اللهم إني أسألك وأتوجه إليك بنبينا محمد نبي الرحمة يا محمد إني أتوجه بك إلى ربي في حاجتي لتقضى لي"

Maknanya: "Ya Allah aku memohon dan memanjatkan do'a kepada-Mu dengan Nabi kami Muhammad; Nabi pembawa rahmat, wahai Muhammad, sesungguhnya aku memohon kepada Allah dengan engkau berkait dengan hajatku agar dikabulkan".

Orang tersebut melaksanakan petunjuk Rasulullah ini. Orang ini adalah seorang buta yang ingin diberi kesembuhan dari butanya, akhirnya ia diberikan kesembuhan oleh Allah di belakang Rasulullah (tidak di majlis Rasulullah) dan kembali ke majlis Rasulullah dalam keadaan sembuh dan bisa melihat. Seorang sahabat yang lain -yang menyaksikan langsung peristiwa ini, karena pada saat itu ia berada di majelis Rasulullah- mengajarkan petunjuk ini kepada orang lain pada masa khalifah Utsman ibn 'Affan –semoga Allah meridlainya- yang tengah mengajukan permohonan kepada khalifah Utsman.

Pada saat itu Sayyidina Utsman sedang sibuk dan tidak sempat memperhatikan orang ini. Maka orang ini melakukan hal yang sama seperti yang dilakukan oleh orang buta pada masa Rasulullah tersebut. Setelah itu ia  mendatangi Utsman ibn 'Affan dan akhirnya ia disambut oleh khalifah 'Utsman dan dipenuhi permohonannya. Umat Islam selanjutnya senantiasa menyebutkan hadits ini dan mengamalkan isinya hingga sekarang. Para ahli hadits juga menuliskan hadits ini dalam karya-karya mereka seperti al Hafizh at Thabarani – beliau menyatakan dalam "al Mu'jam al Kabir" dan "al Mu'jam ash-Shaghir": "Hadits ini shahih" [1] -, al Hafizh at-Turmudzi dari kalangan ahli hadits mutaqaddimin, juga al Hafizh an-Nawawi, al Hafizh Ibn al Jazari dan ulama muta-akhkhirin yang lain.

Hadits ini adalah dalil diperbolehkannya bertawassul dengan Nabi shallallahu 'alayhi wasallam pada saat Nabi masih hidup di belakangnya (tidak di hadapannya). Hadits ini juga menunjukkan bolehnya bertawassul dengan Nabi setelah beliau wafat seperti diajarkan oleh perawi hadits tersebut, yaitu sahabat Utsman ibn Hunayf kepada tamu sayyidina Utsman, karena memang hadits ini tidak hanya berlaku pada masa Nabi hidup tetapi berlaku selamanya dan tidak ada yang menasakhkannya. Dari sini diketahui bahwa orang-orang Wahhabi yang menyatakan bahwa tawassul adalah syirik dan kufur berarti telah mengkafirkan ahli hadits tersebut yang mencantumkan hadits-hadits ini untuk diamalkan. Semoga Allah melindungi kita dari paham yang tidak lurus seperti paham orang-orang wahhabi ini. [2]

Dalam hadits lain yang diriwayatkan oleh Ibnu Majah dalam Sunannya dari Abu Sa'id al Khudri –semoga Allah meridlainya-, ia berkata, Rasulullah bersabda :

"من خرج من بيته إلى الصلاة فقال : اللهم إني أسألك بحق السائلين عليك وبحق ممشاي هذا فإني لم أخرج  أشرا ولا بطرا ولا ريآء ولا سمعة خرجت اتقاء سخطك وابتغاء مرضاتك فأسألك أن تنقذنـي من النار وأن تغفر لي ذنوبي إنه لا يغفر الذنوب إلا أنت ، أقبل الله عليه بوجهه واستغفر له سبعون ألف ملك" (رواه أحمد في المسند والطبراني في الدعاء وابن السني في عمل اليوم والليلة والبيهقي في الدعوات الكبير وغيرهم وحسن إسناده الحافظ ابن حجر والحافظ أبو الحسن المقدسي والحافظ العراقي والحافظ الدمياطي وغيرهم). ومعنى "أقبل الله عليه بوجهه" ليس على ظاهره بل هو مؤول بمعنى الرضا عنه .


Maknanya: "Barangsiapa yang keluar dari rumahnya untuk melakukan shalat (di masjid) kemudian ia berdo'a: "Ya Allah sesungguhnya aku memohon kepada-Mu dengan derajat orang-orang yang saleh yang berdo'a kepada-Mu (baik yang masih hidup atau yang sudah meninggal) dan dengan derajat langkah-langkahku ketika berjalan ini, sesungguhnya aku keluar rumah bukan untuk menunjukkan sikap angkuh dan sombong, juga bukan karena riya dan sum'ah, aku keluar rumah untuk menjauhi murka-Mu dan mencari ridla-Mu, maka aku memohon kepada-Mu: selamatkanlah aku dari api neraka dan ampunilah dosa-dosaku, sesungguhnya tidak ada yang mengampuni dosa-dosa kecuali Engkau, maka Allah akan meridlainya dan tujuh puluh ribu malaikat memohonkan ampun untuknya" (H.R. Ahmad dalam "al Musnad", ath-Thabarani dalam "ad-Du'a", Ibn as-Sunni dalam" 'Amal al Yaum wa al-laylah", al Bayhaqi dalam Kitab "ad-Da'awat al Kabir" dan selain mereka, sanad hadits ini dihasankan oleh al Hafizh Ibn Hajar, al Hafizh Abu al Hasan al Maqdisi, al Hafizh al 'Iraqi, al Hafizh ad-Dimyathi dan lain-lain).


Dalam hadits ini juga terdapat dalil dibolehkannya bertawassul dengan para shalihin, baik yang masih hidup maupun yang sudah meninggal. Hadits ini adalah salah satu dalil Ahlussunnah Wal Jama'ah untuk membantah golongan Wahhabi yang mengharamkan tawassul dan mengkafirkan pelakunya.  [3}


Sedangkan tentang mengambil berkah dengan berziarah ke makam para nabi dan wali, Rasulullah bersabda dalam hadits yang diriwayatkan dari Abu Hurairah bahwa Nabi Musa berdoa :
" ربّ أدنني من الأرض المقدسة رمية بحجر "

Maknanya: "Ya Allah dekatkanlah aku ke Tanah Bayt al Maqdis meskipun sejauh lemparan batu"


Kemudian Rasulullah bersabda :

" والله لو أني عنده لأريتكم قبـره إلى جنب الطريق عند الكثيب الأحمر"

Maknanya : "Demi Allah, jika aku di dekat kuburan Nabi Musa niscaya akan aku perlihatkan kuburannya kepada kalian di samping jalan di daerah al Katsib al Ahmar"


Al Hafizh Waliyyuddin al 'Iraqi berkata : "Dalam hadits ini terdapat dalil kesunnahan untuk mengetahui kuburan orang-orang yang saleh untuk berziarah ke sana dan memenuhi hak-haknya". Karena itu para ahli hadits seperti al Hafizh Syamsuddin ibn al Jazari mengatakan dalam kitabnya 'Uddah al Hishn al Hashin :

ومن مواضع إجابة الدعاء قبور الصالـحين

Maknanya: " Di antara tempat dikabulkannya doa adalah kuburan orang-orang yang saleh "

Apalagi jika itu adalah kuburan Nabi Muhammad shallallahu 'alayhi wasallam seperti yang dilakukan oleh sahabat Bilal ibn al Harits al Muzani (H.R. al Bayhaqi, Ibn Abi Syaybah dan lain-lain dan dishahihkan oleh al Bayhaqi dan Ibnu Katsir). Hal ini juga dilakukan oleh al Imam asy-Syafi'i terhadap kuburan al Imam Abu Hanifah.

___________________________________
[1].     Para ahli hadits (Hafizh) telah menyatakan bahwa hadits ini shahih, baik yang marfu' maupun kadar yang mawquf (peristiwa di masa sayyidina 'Utsman), di antaranya al Hafizh ath-Thabarani. Masalah tawassul dengan para nabi dan orang saleh ini hukumnya boleh dengan ijma' para ulama Islam sebagaimana dinyatakan oleh ulama madzhab empat seperti al Mardawi al Hanbali dalam Kitabnya al Inshaf, al Imam as-Subki asy-Syafi'i dalam kitabnya Syifa as-Saqam, Mulla Ali al Qari al Hanafi dalam Syarh al Misykat, Ibn al Hajj al Maliki dalam kitabnya al Madkhal
.
[2].     Golongan Wahhabi adalah pengikut Muhammad ibn Abdul Wahhab an-Najdi. Mereka menyerupakan Allah dengan makhluk-Nya, mengkafirkan orang-orang yang bertawassul dengan para nabi dan orang-orang shalih, mengharamkan peringatan maulid Nabi dan membaca al Qur'an untuk orang-orang muslim yang sudah meninggal dan mereka memiliki banyak kesesatan-kesesatan yang lain. Para ulama Ahlussunnah banyak sekali yang membantah mereka ini seperti Mufti Madzhab Syafi'i di Makkah al Mukarramah Syekh Ahmad Zaini Dahlan (W. 134 H) dalam kitab tarikh yang salah satu fasalnya berjudul Fitnah al Wahhabiyyah, Mufti madzhab Hanbali di Makkah al Mukarramah Syekh Muhammad ibn Abdullah ibn Humaid (W. 1295 H) dalam kitabnya as-Suhub al Wabilah 'Ala Dlara-ih al Hanabilah, Syekh Ibn 'Abidin al Hanafi (W. 1252 H) dalam Hasyiyahnya, Syekh Ahmad ash-Shawi al Maliki (W. 1241 H) dalam kitabnya Hasyiyah 'Ala Tafsir al Jalalain. Bagi yang menginginkan penjelasan yang panjang lebar baca kitab al Maqalat as-Sunniyyah fi Kasyfi Dlalalat Ahmad ibn Taimiyah.

[3]. Di antara orang yang menyalahi Ahlussunnah dalam masalah ini adalah Yusuf al Qardlawi. Ia menyatakan bahwa bertabarruk dengan peninggalan orang-orang yang saleh termasuk syirik -wal 'iyadz billah- sebagaimana ia tuturkan dalam kitabnya al Ibadah fi al Islam. Kesesatan al Qardlawi yang lain adalah seperti pernyataan bahwa Rasulullah bisa saja salah dalam hal agama seperti ia sampaikan lewat layar televisi al Jazirah, 12 september 1999. Al Qardlawi juga membolehkan bagi seorang perempuan yang masuk Islam untuk tetap menjadi istri suaminya yang kafir sebagaimana diangkat oleh Koran asy-Syarq al Awsath juga di situs-situs internet. Al Qardlawi juga melarang membaca al Fatihah untuk orang-orang Islam yang meninggal dunia, hal ini ia sampaikan lewat stasiun TV al Jazirah. Telah banyak para ulama Islam yang membantah al Qardlawi di antaranya adalah Syekh Nabil al Azhari, Syekh Khalil Daryan al Azhari, Mantan Menteri Agama dan Urusan Wakaf Emirat Arab Syekh Muhammad ibn Ahmad al Khazraji, Rektor al Azhar University Dr. Ahmad Umar Hasim, Dr. Shuhaib asy-Syami (Amin Fatwa Halab, Syiria), al Muhaddits Syekh Abdul Hayy al Ghumari, Dr. Sayyid Irsyad Ahmad al Bukhari dan lain-lain. Di antara ulama Indonesia yang membantah al Qardlawi adalah Habib Syekh ibn Ahmad al Musawa. Karena ini semua maka kita harus mewaspadai karya-karya al Qardlawi.


B I D ’ A H


Bid'ah dalam bahasa berarti sesuatu yang diadakan tanpa ada contoh sebelumnya. Dalam pengertian syara' adalah sesuatu yang baru yang tidak terdapat secara eksplisit (tertulis) dalam al Qur'an maupun hadits.

Bid'ah terbagi menjadi dua bagian, sebagaimana dipahami dari hadits 'Aisyah –semoga Allah meridlainya- ia berkata : Rasulullah r bersabda :

"من أحدث في أمرنا هذا ما ليس منه فهو رد"

Maknanya : "Barang siapa yang berbuat sesuatu yang baharu dalam syari'at ini yang tidak sesuai dengannya, maka ia tertolak".

Bagian pertama : Bid'ah Hasanah, juga dinamakan Sunnah Hasanah yaitu sesuatu yang baharu yang sejalan dengan al Qur'an dan Sunnah.

Bagian kedua : Bid'ah Sayyi-ah, juga dinamakan Sunnah Sayyi-ah yaitu sesuatu yang baharu yang menyalahi al Qur'an dan Sunnah.

Pembagian bid'ah ini juga dapat dipahami dari hadits Jarir ibn 'Abdillah al Bajali –semoga Allah meridlainya-, ia berkata : Rasulullah shallallahu 'alayhi wasallambersabda :

"من سن في الإسلام سنة حسنة فله أجرها وأجر من عمل بها بعده من غير أن ينقص أجورهم شىء،ومن سن في الإسلام سنة سيئة كان عليه وزرها ووزرمن عمل بها من بعده من غير أن ينقص من أوزورهم شىء" (رواه مسلم)

Maknanya : "Barang siapa merintis (memulai) dalam agama Islam sunnah (perbuatan) yang baik maka baginya pahala dari perbuatan tersebut juga pahala dari orang yang melakukannya (mengikutinya) setelahnya tanpa berkurang sedikitpun pahala mereka, dan barang siapa merintis dalam Islam sunnah yang buruk maka baginya dosa dari perbuatan tersebut juga dosa dari orang yang melakukannya (mengikutinya) setelahnya tanpa berkurang dosa-dosa mereka sedikitpun" (H.R. muslim)


Contoh bagian pertama : Peringatan maulid Nabi shallallahu 'alayhi wasallam di bulan Rabi'ul awwal. Orang yang pertama kali mengadakannya adalah raja al Muzhaffar penguasa Irbil pada abad  7 hijriyah. Pembuatan titik-titik dalam (huruf-huruf) al Qur'an oleh Yahya bin Ya'mur, salah seorang tabi'in yang agung. Beliau adalah seorang yang alim dan bertaqwa, perbuatan beliau ini disepakati oleh para ulama dari kalangan ahli hadits dan lainnya, mereka menganggap baik hal ini sekalipun mushhaf tersebut tidak memakai titik saat Rasulullah mendiktekannya kepada para penulis wahyu. Begitu pula ketika 'Utsman bin 'Affan menyalin dan menggandakan mushhaf menjadi lima atau enam naskah tidak ada titk-titik (pada huruf-hurufnya). Sejak saat pemberian titik oleh Yahya bin Ya'mur itulah semua umat Islam hingga kini selalu memakai titik dalam penulisan huruf-huruf al Qur'an. Apakah mungkin hal ini dikatakan sebagai bid'ah sesat sebab Rasulullah tidak pernah melakukannya ?!. Jika demikian halnya maka hendaklah mereka meninggalkan mushhaf-mushhaf tersebut dan menghilangkan titik-titiknya seperti pada masa Utsman. Abu Bakr bin Abu Dawud, anak penulis kitab Sunan, dalam kitabnya al Mashahif  berkata : "orang yang pertama kali membuat titik dalam Mushhaf adalah Yahya bin Ya'mur". Yahya bin Ya'mur adalah salah seorang ulama tabi'in yang meriwayatkan (hadits) dari sahabat Abdullah bin umar dan lainnya.

Contoh bagian kedua : hal-hal yang baharu dalam masalah aqidah, seperti bid'ahnya golongan Mu'tazilah, Khawarij dan mereka yang menyalahi apa yang telah menjadi keyakinan para sahabat nabi. Contoh lainnya seperti penulisan shad (ص) setelah nama Nabi sebagai pengganti shallahu 'alayhi wasallam صلى الله عليه وسلم .  Padahal para ahli hadits telah menegaskan dalam kitab-kitab Mushthalah al Hadits bahwa menuliskan shad (ص) saja setelah penulisan nama Nabi adalah makruh, namun begitu mereka tidak sampai mengharamkannya. Dengan demikian bagaimana bisa orang-orang yang suka membuat kegaduhan itu mengatakan bahwa perayaan maulid Nabi adalah bid'ah yang diharamkan dan bahwa bershalawat atas Nabi dengan suara yang keras setelah adzan adalah bid'ah yang diharamkan, dengan alasan bahwa Rasulullah dan atau para sahabatnya tidak pernah melakukannya ?!.

Termasuk bid'ah sayyi-ah juga merubah nama Allah (الله) menjadi "Aah" (ءاه) atau sejenisnya yang dilakukan oleh banyak orang dari mereka yang mengaku-ngaku sebagai pengikut tarekat, ini adalah bid'ah yang diharamkan.

Imam Syafi'i –semoga Allah meridlainya- berkata :

" المحدثات من الأمور ضربان، ماأحدث مما يخالف كتابا أو سنة أو إجماعا أو أثرا فهذه البدعة الضلالة، والثانية ما أحدث من الخير و لا يخالف كتابا أو سنة أو إجماعا وهذه محدثة غير مذمومة "

"Perkara yang baru terbagi menjadi dua bagian. Pertama sesuatu yang menyalahi al Qur'an, Sunnah, Ijma' atau Atsar (apa yang dilakukan atau dikatakan sahabat tanpa ada di antara mereka yang mengingkari), inilah bid'ah yang sesat. Kedua perkara yang baru yang baik dan tidak menyalahi al Qur'an, Sunnah, maupun Ijma', inilah sesuatu yang baru yang tidak tercela ". (Diriwayatkan oleh al Bayhaqi dengan sanad yang sahih dalam kitabnya Manaqib asy-Syafi'i.)

SHOLAT TARAWIH PADA MASA SAHABAT UMAR BIN KHATAB

 

Shalat tarawih dizaman shahabat Umar bin Khaththab –radhiyallaahu ‘anhu- ada dua riwayat.
Riwayat pertama 11 rakaat, riwayat kedua 21 rakaat (20 rakaat + witir) .
Riwayat Pertama (11 rakaat) :
1. Imam Malik dalam kitab al Muwaththa (Tanwirul Hawaalik, 1/137-138, cetakan Thoha Putera Semarang). Sanad dan matannya sbb:
وَحَدَّثَنِي ، عَنْ مَالِك ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يُوسُفَ ، عَنْ السَّائِبِ بْنِ يَزِيدَ ، أَنَّهُ قَالَ " أَمَرَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ أُبَيَّ بْنَ كَعْبٍ ، وَتَمِيمًا الدَّارِيَّ أَنْ يَقُومَا لِلنَّاسِ بِإِحْدَى عَشْرَةَ رَكْعَةً " ، قَالَ : وَقَدْ كَانَ الْقَارِئُ يَقْرَأُ بِالْمِئِينَ حَتَّى كُنَّا نَعْتَمِدُ عَلَى الْعِصِيِّ مِنْ طُولِ الْقِيَامِ وَمَا كُنَّا نَنْصَرِفُ إِلَّا فِي بُزُوْغِ الْفَجْرِ
WA HADDATSANII ‘AN MAALIKIN ‘AN MUHAMMAD IBNI YUUSUF ‘AN AS SAA`IB IBNI YAZIID ANNAHUU QAALA:AMARA ‘UMARU IBNU AL KHATHTHAAB UBAYYA IBNA KA’BIN WA TAMIIMAN ADDAARIYYA AN YAQUUMA LINNAASI BI IHDAA ‘ASYRATA RAK’ATANQAALA WA QAD KAANA AL QAARI`U YAQRA`U BIL MI`IINA HATTAA KUNNAA NA’TAMIDU ‘ALAL ‘ISHIYYI MIN THUULIL QIYAAMI WA MAA KUNNAA NANSHARIFU ILLAA FII BUZUUGHIL FAJRI
Dan telah menceritakan kepada kami dari Maalik, dari Muhammad bin Yuusuf, dari As Saa`ib bin Yaziid, bahwasannya ia berkata :‘Umar bin Al Khaththahab memerintahkan Ubay bin Ka'b dan Tamiim Ad Daariy qiyam (ramadhan) untuk orang-orang dengan sebelas rakaat". As Saa`ib berkata : "al-Qaari (imam) membaca ratusan ayat, hingga kami bersandar di atas tongkat karena sangat lamanya berdiri. Dan kami tidak keluar melainkan di ambang fajar" .
Catatan Pertama : dalam riwayat Imam Yahya al laitsi :
.إِلَّا فِي فُرُوعِ الْفَجْرِ
ILLAA FII FURUU’IL FAJRI

Catatan Kedua : Hadits diatas juga diriwayatkan oleh Imam Thahawi dalam kitab Syarhu Ma’aanil Aatsaar. Sanad dan matannya sbb:
مَا مَا حَدَّثَنَا يُونُسُ ، قَالَ : أَنْبَأَنَا ابْنُ وَهْبٍ ، أَنَّ مَالِكًا حَدَّثَهُ ح . وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرَةَ ، قَالَ : حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ ، قَالَ : حَدَّثَنَا مَالِكٌ ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يُوسُفَ ، عَنِ السَّائِبِ بْنِ يَزِيدَ ، قَالَ : " أَمَرَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ أُبَيَّ بْنَ كَعْبٍ وَتَمِيمًا الدَّارِيَّ أَنْ يَقُومَا لِلنَّاسِ بِإِحْدَى عَشْرَةَ رَكْعَةً ، قَالَ : فَكَانَ الْقَارِئُ يَقْرَأُ بِالْمِئِينَ حَتَّى يَعْتَمِدَ عَلَى الْعَصَا مِنْ طُولِ الْقِيَامِ ، وَمَا كُنَّا نَنْصَرِفُ إِلا فِي فُرُوعِ الْفَجْرِ "

- Hadits diatas juga diriwayatkan oleh Imam Baihaqi dalam Sunan Kubra Sanad dan matannya sbb:
أَخْبَرَنَا أَبُو أَحْمَدَ الْمِهْرَجَانِىُّ أَخْبَرَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ جَعْفَرٍ الْمُزَكِّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْعَبْدِىُّ حَدَّثَنَا ابْنُ بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يُوسُفَ ابْنِ أُخْتِ السَّائِبِ عَنِ السَّائِبِ بْنِ يَزِيدَ أَنَّهُ قَالَ : أَمَرَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِىَ اللَّهُ عَنْهُ أُبَىَّ بْنَ كَعْبٍ وَتَمِيمًا الدَّارِىَّ أَنْ يَقُومَا لِلنَّاسِ بِإِحْدَى عَشْرَةَ رَكْعَةً ، وَكَانَ الْقَارِئُ يَقْرَأُ بِالْمِئِينَ ، حَتَّى كَنَّا نَعْتَمِدُ عَلَى الْعِصِىِّ مِنْ طُولِ الْقِيَامِ ، وَمَا كَنَّا نَنْصَرِفُ إِلاَّ فِى فُرُوعِ الْفَجْرِ.هَكَذا فِى هَذِهِ الرِّوَايَةِ.
Sumber : Sunan al Baihaqi al Kubra juz II halaman 496 
Catatan Ketiga : Dalam kitab Mushannafnya Imam Abdurrazzaaq ada perbedaan hitungan rakaat (juga sanad dari Muhammad bin Yusuf dari as Saa`ib bin Yazid).Disana dikatakan 21 rakaat, bukan 11 rakaat. Berikut sanad dan matannya:
عبد الرزاق عن داود بن قيس وغيره عن محمد بن يوسف عن السائب بن يزيد أن عمر جمع الناس في رمضان على أبي بن كعب وعلى تميم الداري على إحدى وعشرين ركعة يقرؤون بالمئين وينصرفون عند فروع الفجر
‘ABDURRAZZAAQ ‘AN DAAWUUD IBNI QAIS WA GHAIRIHII ‘AN MUHAMMAD IBNI YUUSUF ‘AN AS SAA`IB IBNI YAZIID:anna ‘Umar jama’a annaas fii ramadhaan ‘alaa ubayyi ibni ka’bin wa ‘alaa tamiimin addaari ‘ALAA IHDAA WA ‘ISYRIINA RAK’ATAN YAQRA`UUNA BIL MI`IIN WA YANSHARIFUUNA ‘INDA FURUU’IL FAJRI. [ Sumber:Al Mushannaf juz IV halaman 260, hadits nomor 7730 (Maktabah Syamilah) ].
Imam Nawawi sendiri dalam kitab al Majmu' meriwayatkan yang 20 rakaat. Berikut ta'birnya:
. واحتج أصحابنا بما رواه البيهقي وغيره بالإسناد الصحيح عن السائب بن يزيد الصحابي رضي الله عنه قال : " كانوا يقومون على عهد عمر بن الخطاب رضي الله عنه   في شهر رمضان بعشرين ركعة

Sumber : Al Majmu', Syarh al Muhadzdzab 4/32 


Riwayat kedua 21 rakaat (20 rakaat + 1 witir) / 23 rakaat (20 rakaat + 3 witir) :
1. Sunan al Baihaqi al Kubra 2/496. Sanad dan matannya sbb :
وَقَدْ أَخْبَرَنَا أَبُو عَبْدِ اللَّهِ : الْحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ الْحُسَيْنِ بْنِ فَنْجُوَيْهِ الدِّينَوَرِىُّ بِالدَّامِغَانِ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ السُّنِّىُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ الْبَغَوِىُّ حَدَّثَنَا عَلِىُّ بْنُ الْجَعْدِ أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِى ذِئْبٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ خُصَيْفَةَ عَنِ السَّائِبِ بْنِ يَزِيدَ قَالَ : كَانُوا يَقُومُونَ عَلَى عَهْدِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِىَ اللَّهُ عَنْهُ فِى شَهْرِ رَمَضَانَ بِعِشْرِينَ رَكْعَةً - قَالَ - وَكَانُوا يَقْرَءُونَ بِالْمِئِينِ ….
‘AN ASSAA`IB IBNI YAZIID QAALA:KAANUU YAQUUMUUNA ‘ALAA ‘AHDI ‘UMAR IBNIL KHATHTHAABI RADHIYALLAAHU ‘ANHU FII SYAHRI RAMADHAAN BI ‘ISYRIINA RAK’ATAN QAALA:WA KAANUU YAQRA`UUNA BIL MI`IIN……..
Dari As Saa`Ib bin Yaziid, ia berkata : “Mereka berdiri (qiyam ramadhan) di zaman Umar bin Khaththaab radliyallaahu ta’ala ‘anhu di bulan Ramadhan dengan duapuluh rakaat”.As-Saaib berkata : dan mereka membaca ratusan ayat / seratus lebih
2. Ma’rifatus Sunan wal Aatsaar lil Baihaqi 4/42 . Sanad dan matannya sbb:
أخبرنا أبو طاهر الفقيه قال أخبرنا أبو عثمان البصري قال حدثنا أبو أحمد محمد بن عبد الوهاب قال أخبرنا خالد بن مخلد قال حدثنا محمد بن جعفر قال حدثني يزيد بن حفصة عن السائب بن يزيد قال : كنا نقوم في زمان عمر بن الخطاب بعشرين ركعة والوتر…..
Dari as Saa`ib bin Yazid, berkata:Kami qiyam (ramadhan) di zaman Umar bin Khaththab dengan dua puluh dan witir
3. Mushannaf Ibnu Abi Syaibah 2/393. Sanad dan matannya sbb :7764
- حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ، عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ أَمَرَ رَجُلاً يُصَلِّي بِهِمْ عِشْرِينَ رَكْعَةً.…..
Dari Yahya bin Sa’id, sesungguhnya Umar bin Khaththab memerintahkan seorang laki-laki untuk shalat dengan mereka dengan dua puluh rakaat

4. Mushannaf Abdurrazzaq 4/260-261 . Sanad dan matannya sbb:
7730 -
- عبد الرزاق عن داود بن قيس وغيره عن محمد بن يوسف عن السائب بن يزيد أن عمر جمع الناس في رمضان على أبي بن كعب وعلى تميم الداري على إحدى وعشرين ركعة يقرؤون بالمئين وينصرفون عند فروع الفجر
Anna ‘Umar jama’a annaas fii ramadhaan ‘alaa ubayyi ibni ka’bin wa ‘alaa tamiimin addaari ‘ALAA IHDAA WA ‘ISYRIINA RAK’ATAN YAQRA`UUNA BIL MI`IIN WA YANSHARIFUUNA ‘INDA FURUU’IL FAJRI....
Bahwasannya Umar mengumpulkan orang-orang di bulan Ramadhan atas Ubayy bin Ka’ab dan Tamiim Ad Daari dengan 21 rakaat. Mereka membaca dengan ratusan / lebih dari seratus, dan mereka kembali ketika ambang fajar
7733 -
عبد الرزاق عن الأسلمي عن الحارث بن عبد الرحمن بن أبي ذباب عن السائب بن يزيد قال كنا ننصرف من القيام على عهد عمر وقد دنا فروع الفجر وكان القيام على عهد عمر ثلاثة وعشرين ركعة…….
dari as Saa`ib bin Yazid, berkata:Kami kembali dari qiyam (ramadhan) di masa Umar, saat mana awal-awal fajar benar-benar sudah dekat. Dan adalah qiyam (ramadhan) di masa Umar dua puluh tiga rakaat
5. Al Muwaththa lil Imam Maalik,- (Tanwiirul Hawaalik 1/138, cetakan Thoha Putera Semarang) Sanad dan matannya sbb:
وَحَدَّثَنِي ، عَنْ مَالِك ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ رُومَانَ ، أَنَّهُ قَالَ : " كَانَ النَّاسُ يَقُومُونَ فِي زَمَانِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ فِي رَمَضَانَ بِثَلَاثٍ وَعِشْرِينَ رَكْعَةً " .
Wahaddatsanii ‘an maalikin ‘an yaziid ibni ruumaan annahuu qaala:KAANA ANNAASU YAQUUMUUNA FII ZAMAANI ‘UMARA IBNIL KHATHTHAABI FII RAMADHAAN BITSALAATSIN WA ‘ISYRIINA RAK’ATAN
Dan telah menceritakan kepadaku dari Maalik, dari Yaziid bin Ruumaan, bahwasannya ia berkata : “Orang-orang qiyam ramadhan pada masa Umar bin Khaththaab dengan duapuluh tiga raka’at
6. Al Ahaadiits al Mukhtaarah lil Haafizh adh Dhiyaa` al Maqdisi 2/86 (Maktabah Syamilah). Sanad dan matannya sbb :1161
أخبرنا أبو عبدالله محمود بن أحمد بن عبدالرحمن الثقفي بأصبهان أن سعيد بن أبي الرجاء الصيرفي أخبرهم قراءة عليه أنا عبدالواحد بن أحمد البقال أنا عبيدالله بن يعقوب بن إسحاق أنا جدي إسحاق بن إبراهيم بن محمد بن جميل أنا أحمد بن منيع أنا الحسن بن موسى نا أبو جعفر الرازي عن الربيع بن أنس عن أبي العالية عن أبي بن كعب أن عمر أمر أبيا أن يصلي بالناس في رمضان فقال إن الناس يصومون النهار ولا يحسنون أن ( يقرؤا ) فلو قرأت القرآن عليهم بالليل فقال يا أمير المؤمنين هذا لم يكن فقال قد علمت ولكنه أحسن فصلى بهم عشرين ركعة
…….’AN UBAYYI IBNI KA’BIN ANNA ‘UMAR AMARA UBAYYAN AN YUSHALLIYA BINNAASI FII RAMADHAANFA QAALA: INNA ANNAASA YASHUUMUUNA BINNAHAARI WA LAA YUHSINUUNA AN YAQRA`UU FA LAU QARA`TA ‘ALAIHIM BILLAILFA QAALA: YAA AMIIRAL MU`MINIIN HAADZAA LAM YAKUN FA QAALA: QAD ‘ALIMTU WA LAAKINNAHUU AHSANUFASHALLAA BIHIM ‘ISYRIINA RAK’ATAN…..
Sesungguhnya Umar memerintahkan Ubayy untuk shalat dengan orang-orang di bulan Ramadhan.Umar berkata: sesungguhnya orang-orang berpuasa di sang hari. Mereka tidak pandai membaca , andaikan engkau membaca al Quran untuk mereka Maka Ubayy berkata: Wahai Amirul Mukminin, Ini belum pernah adaMaka Umar berkata: Sunggguh aku telah mengerti, tapi ini lebih bagus.Maka Ubayy pun shalat dengan mereka dua puluh rakaat.
Catatan : Riwayat diatas juga termaktub dalam kitab:Ittihaaf al khiyarah al Maharah lil hafizh Al Buushiiri 2/177 . Beliau berkata:

رواه أحمد بن منيع واللفظ له، والنسائي في الكبرى

HUJJAH SHOLAT TARAWIH 20 RAKAAT

Adapuan hadits yang menerangkan bahwa Rasulullah shallallaahu ‘alaihi wasallam melakukan qiyam Ramadhan 20 (dua puluh) rakaat adalah diriwayatkan oleh :
1. Imam Ibnu Abi Syaibah dalam kitab Mushannafnya 2/68Sanad dan matannya sbb:
حدثنا يزيد بن هارون قال انا ابراهيم بن عثمان عن الحكم عن مقسم عن ابن عباس أن رسول الله صلى الله عليه وسلم كان يصلي في رمضان عشرين ركعة والوتر
Haddatsanaa yaziid ibnu haaruun qaala anaa ibraahiim ibnu ‘utsmaan an al hakam ‘an miqsam ‘an ibni ‘abbaas:ANNA RASUULALLAAH shallallaahu ‘alaihi wasallam KAANA YUSHALLII FII RAMADHAAN ‘ISYRIINA RAK’ATAN WAL WITRA
Telah menceritakan kepada kami (Ibnu Abi Syaibah) Yazid bin Harun ia berkata telah menceritakan kepada kami Ibrahim bin Utsman dari Al-Hakam dari Miqsam dari Ibnu Abbas bahwasanya Nabi Shalallahu Alaihi Wasalam shalat pada bulan Ramadhan dua puluh rakat dan witir.
2. Imam ‘Abd ibn Humaid dalam kitab MusnadnyaSanad dan matannya sbb:
حَدَّثَنِي أَبُو نُعَيْمٍ ، قَالَ : حَدَّثَنِي أَبُو شَيْبَةَ ، عَنِ الْحَكَمِ ، عَنْ مِقْسَمٍ ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ، قَالَ : " كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي فِي رَمَضَانَ عِشْرِينَ رَكْعَةً ، وَيُوتِرُ بِثَلاثٍ
3. Imam Ath Thabarani dalam:- al Mu’jam al Kabir Sanad dan matannya sbb:
حدثنا محمد بن جعفر الرازي ثنا علي بن الجعد ثنا أبو شيبة إبراهيم بن عثمان عن الحكم عن مقسم عن بن عباس قال كان النبي صلى الله عليه وسلم يصلي في رمضان عشرين ركعة والوتر
_ al Mu’jam al Ausath 1/445Sanad dan matannya sbb:
حدثنا أحمد بن يحيى الحلواني قال : حدثنا علي بن الجعد قال : حدثنا أبو شيبة إبراهيم بن عثمان ، عن الحكم بن عتيبة ، عن مقسم . عن ابن عباس ، أن النبي ـ صلى الله عليه وسلم ـ كان " يصلي في رمضان عشرين ركعة سوى الوتر " .   لم يرو هذا الحديث عن الحكم إلا أبو شيبة و .   لا يروى عن ابن عباس إلا بهذا الإسناد
4. Imam Ibnu ‘Abdil Barr dalam kitab at Tamhiid:Sanad dan matannya sbb:
حدثنا سعيد بن نصر : حدثنا قاسم بن أصبغ : حدثنا محمد بن وضاح : حدثنا أبو بكر بن أبي شيبة : حدثنا يزيد بن هارون قال : أخبرنا إبراهيم بن عثمان عن الحكم عن مقسم عن ابن عباس أن رسول الله صلى الله عليه وسلم كان يصلي في رمضان عشرين ركعة ، والوتر
5. Imam al Baihaqi dalam kitab Sunan Kubra 2/192Sanad dan matannya sbb:
أنبأ أبو سعيد الماليني ثنا أبو أحمد بن عدي الحافظ ثنا عبد الله بن محمد بن عبد العزيز ثنا منصور بن أبي مزاحم ثنا أبو شيبه عن الحكم عن مقسم عن بن عباس قال كان النبي صلى الله عليه وسلم يصلي في شهر رمضان في غير جماعة بعشرين ركعة والوتر تفرد به أبو شيبه إبراهيم بن عثمان العبسي الكوفي وهو ضعيف
DERAJAT HADIST
Adapun derajat hadits diatas, berikut penilaian dari:
> Pertama :
أبو عمر يوسف بن عبد الله بن محمد بن عبد البر
Abu 'Umar Yusuf bin 'Abdullah bin Muhammad bin 'Abdul BarrDalam kitab:
التمهيد لما في الموطأ من المعاني والأسانيد
Attamhiid limaa fil muwaththa` minal ma'aanii wal asaanid juz VIII halaman 115
Beliau berkata:
وقد روي عن النبي صلى الله عليه وسلم أنه كان يصلي في رمضان عشرين ركعة ، والوتر إلا أنه حديث يدور على أبي شيبة إبراهيم بن عثمان جد بني أبي شيبة ، وليس بالقوي
Fokus:
إلا أنه حديث يدور على أبي شيبة إبراهيم بن عثمان جد بني أبي شيبة ، وليس بالقوي
hanya saja hadits tsb berkisar pada Abu Syaibah Ibrahim bin 'Utsman kakek Bani Abu Syaibah. Dia tidak kuat.
> Kedua:
أبو بكر أحمد بن الحسين بن علي بن عبد الله بن موسى البيهقي
Abu Bakar Ahmad bin al Husein bin 'Ali bin 'Abdullah bin Musa al Baihaqi dalam kitab Sunan al Kubra juz II halaman 496
Beliau berkata
تَفَرَّدَ بِهِ أَبُو شَيْبَةَ إِبْرَاهِيمُ بْنُ عُثْمَانَ الْعَبْسِىُّ الْكُوفِىُّ. وَهُوَ ضَعِيفٌ.
Menyendiri dengan hadits ini Abu Syaibah Ibrahim bin 'Utsman al 'Absi al Kuufi. Dia dhaif
> Ketiga:
جلال الدين أبو الفضل عبد الرحمن بن أبي بكر بن محمد الخضيري السيوطي
Jalaaluddin Abul fadhli 'Abdurrahman bin Abu Bakar bin Muhammad al Khudhairi as Suyuthi dalam kitab
المصابيح في صلاة التراويح
Al Mashaabih Fii shalaatittarawih (Al haawi lil fatawi) halaman 413
Beliau berkata
قلت : هذا الحديث ضعيف جدا لا تقوم به حجة
dan berikut penilaian ulama tentang:
أبو شيبة إبراهيم بن عثمان
1. Imam Ibnu Hibban dalam kitabul Majruuhiin 1/104:
إبراهيم بن عثمان العبسي
من أهل واسط كان مولى لعبس، كنيته أبو شيبة، جد أبى بكر بن أبي شيبة وعثمان والقاسم بنو محمد بن إبراهيم العبسي، ولى القضاء بواسط للمنصور ثلاثة وعشرين سنة، وكان يزيد بن هارون يكتب له حيث، كان على القضاء، روى عنه إسماعيل بن أبان، كان إذا حدث عن الحكم جاء بأشياء معضلة، وكان مما كثر وهمه وفحش خطؤه. حتى خرج عن حد الاحتجاج به،
2. Al hafizh Ibnu Hajar dalam kitab Taqriibuttahdziib 1/92:
إبراهيم بن عثمان العبسي بالموحدة أبو شيبة الكوفي قاضي واسط مشهور بكنيته متروك الحديث من السابعة مات سنة تسع وستين

Wallaahu A'laamu Bis Showaab

DERAJAT HADIST HUJJAH SHOLAT TARAWIH 11 RAKAAT

Dalam hadits yang menerangkan bahwa Rasulullah shallallaahu ‘alaihi wasallam Qiyam Ramadhan 11 rakaat ada seorang rawi yang bernama Isa bin Jariyah. Al Hafizh al Haitsami dalam kitab Majma'uz Zawaaid juz III halaman 224 menjelaskan :
وعن جابر قال
: صلى بنا رسول الله صلى الله عليه وسلم في شهر رمضان ثمان ركعات وأوتر فلما كانت القابلة اجتمعنا في المسجد ورجونا أن يخرج إلينا فلم يزل فيه حتى أصبحنا ثم دخلنا فقلنا: يا رسول الله اجتمعنا في المسجد ورجونا أن تصلي بنا؟ قال:إني خشيت - أو كرهت - أن يكتب عليكم".  رواه أبو يعلى والطبراني في الصغير وفيه عيسى بن جارية وثقه ابن حبان وغيره وضعفه ابن معين.
RAWAAHU ABUU YA'LAA WATHTHABARAANI FISHSHAGHIIRWA FIIHI 'IISAA IBNU JAARIYAH WATSTSAQAHUU IBNU HIBBAAN WA GHAIRUHUU WA DHA''AFAHUU IBNU MA'IIN. Hadits diriwayatkan oleh Abu Ya'la dan ath Thabarani.Didalam hadits ada Isa bin Jariyah, dia ditsqahkan oleh Ibnu Hibban dan lainnya, didha'ifkan oleh Ibnu Ma'in.
Berikut penilaian ulama ahlujjarh watta’dil mengenai rawi tersebut:
Pertama : Al Hafizh al Mizzi dalam kitab Tahdziibul Kamaal 22/588 (Maktabah Syamilah) 4619
- ق عيسى بن جارية الأنصاريالمدني روى عن جابر بن عبد الله الأنصاري ق وجرير بن عبد الله البجلي وسالم بن عبد الله بن عمر وسعيد بن المسيب وشريك رجل له صحبة وأبي سلمة بن عبد الرحمن بن عوف روى عنه أبو صخر حميد بن زياد المدني وزيد بن أبي أنيسة وسعيد بن محمد الأنصاري وعنبسة بن سعيد الرازي ويعقوب بن عبد الله الأشعري القمي ق قال أبو بكر بن أبي خيثمة عن يحيى بن معين ليس حديثه بذاك لا أعلم أحدا روى عنه غير يعقوب القميوقال عباس الدوري عن يحيى بن معين عنده مناكير حدث عنه يعقوب القمي وعنبسة قاضي الريوقال أبو زرعة ينبغي أن يكون مدينيا لا بأس بهوقال أبو حاتم عيسى الأنصاري الذي روى عن أبي سلمة روى عنه زيد بن أبي أنيسة هو عندي عيسى بن جاريةوقال أبو عبيد الآجري عن أبي داود منكر الحديثوقال في موضع آخر ما أعرفه روى مناكيروذكره بن حبان في كتاب الثقات روى له بن ماجة حديثا واحدا
Kedua : Al Hafizh Adz Dzahabi dalam kitab Miizaanul I’tidaal 3/310 
- عيسى بن جارية [ د ] الانصاري.عن جابر.مدنى.وعنه يعقوب القمى، وجماعة.قال ابن معين: عنده مناكير.وقال النسائي: منكر الحديث، وجاء عنه: متروك.وقال أبو زرعة: لا بأس به.
Ketiga : Al Hafizh Ibnu Hajar dalam kitab Tahdziibuttahdziib8/185 (Maktabah Syamilah)384
- ق (ابن ماجة) عيسى بن جارية (5) الانصاري المدني.روى عن جرير البجلي وجابر بن عبدالله وشريك رجل له صحبة وابن المسيب وأبيسلمة بن عبدالرحمن وسالم بن عبدالله بن عمر.وعنه أبو صخر حميد بن زياد وزيد ابن أبي أنيسة ويعقوب القمي وعنبسة بن سعيد الرازي وسعيد بن محمد الانصاري.
قال ابن أبي خيثمة عن ابن معين ليس بذاك لا أعلم أحدا روى عنه غير يعقوب وقال الدوري عن ابن معين عنده مناكير حدث عنه يعقوب القمي وعنبسة قاضي الري وقال أبو زرعة لا بأس به وقال أبو حاتم عيسى الدوري عن أبي سلمة وعنه زيد بن أبي أنيسة هو عندي عيسى بن جاريةوقال الآجري عن أبي داود منكر الحديث وقال في موضع آخر ما أعرفه ووى مناكيروذكره ابن حبان في الثقات.له عنده حديث جابر خرج رسول الله صلى الله عليه وسلم بمكة فمر على رجل يصلي.
قلت: وذكره الساجي والعقيلي في الضعفاء وقال ابن عدي أحاديثه غير محفوظة.
Tidak afdhal :-) kalau belum menyertakan Syeikh Al Albani dalam mengkaji sebuah riwayat., berikut penilaian beliau sebagaimana dalam kitabnya, Shalaatuttaraawih halaman 21 : Syeikh al Albani berkata
إني خشيت أن يكتب عليكم :رواه ابن نصر والطبراني وسنده حسن بما قبله واشار الحافظ في الفتح وفي التلخيص إلى تقويته وعزاه لابن خزيمة و ابن حبان في صحيحهما
Catatan : saya tidak akan mengomentari apa yang diakatakan oleh Syeikh al Albani bahwa hadits tsb sanadnya hasan, saya hanya akan mengomentari apa yang dikatakan beliau:
واشار الحافظ في الفتح وفي التلخيص إلى تقويته وعزاه لابن خزيمة وابن حبان في صحيحهما
Betulkah ada isyarat penguatan dari al Hafizh Ibnu Hajar dalam kitab Fathul Bari dan at talkhis al Habir ? berikut apa yang dijelaskan oleh al Hafizh Ibnu Hajar
Pertama : dalam kitab Fat-hul Baari 3/12 
ولم أر في شيء من طرقه بيان عدد صلاته في تلك الليالي، لكن روى ابن خزيمة وابن حبان، من حديث جابر،قال: "صلى بنا رسول الله صلى ال
له عليه وسلم في رمضان ثمان ركعات ثم أوتر، فلما كانت القابلة اجتمعنا في المسجد ورجونا أن يخرج إلينا حتى أصبحنا، ثم دخلنا فقلنا: يا رسول الله". الحديث، فإن كانت القصة واحدة احتمل أن يكون جابر ممن جاء فيالليلة الثالثة فلذلك اقتصر على وصف ليلتين، وكذا ما وقع عند مسلم، من حديث أنس، "كان رسول الله صلى الله عليه وسلم يصلي في رمضان، فجئت فقمت إلى جنبه،فجاء رجل فقام حتى كنا رهطاً، فلما أحس بنا تجوز ثم دخل رحله" الحديث، والظاهر أن هذا كان في قصة أخرى.
Kedua : dalam kitab at Talkhiis al Habiir 2/21 
حَدِيثُ أَنَّهُ صلى اللَّهُ عليه وسلم صلى بِالنَّاسِ عِشْرِينَ رَكْعَةً لَيْلَتَيْنِ فلما كان في اللَّيْلَةِ الثَّالِثَةِ اجْتَمَعَ الناس فلم يَخْرُجْ إلَيْهِمْ ثُمَّ قال من الْغَدِ خَشِيت أَنْ تُفْرَضَ عَلَيْكُمْ فَلَا تُطِيقُوهَا مُتَّفَقٌ على صِحَّتِهِ من حديث عَائِشَةَ دُونَ عَدَدِ الرَّكَعَاتِ وفي رِوَايَةٍ لَهُمَا خَشِيت أَنْ تُفْتَرَضَ عَلَيْكُمْ صَلَاةُ اللَّيْلِ فَتَعْجِزُوا عنها زَادَ الْبُخَارِيُّ في رِوَايَةٍ فَتُوُفِّيَ رسول اللَّهِ صلى اللَّهُ عليه وسلم وَالْأَمْرُ على ذلك

وَأَمَّا الْعَدَدُ فَرَوَى بن حِبَّانَ في صَحِيحِهِ من حديث جَابِرٍ أَنَّهُ صلى بِهِمْ ثمان ثماني ) ) ) رَكَعَاتٍ ثُمَّ أَوْتَرَ فَهَذَا مُبَايِنٌ لِمَا ذَكَرَ الْمُصَنِّفُ نعم ذِكْرُ الْعِشْرِينَ وَرَدَ في حَدِيثٍ آخَرَ رواه الْبَيْهَقِيُّ من حديث بن عَبَّاسٍ أَنَّ النبي صلى اللَّهُ عليه وسلم كان يصلى في شَهْرِ رَمَضَانَ في غَيْرِ جَمَاعَةٍ عِشْرِينَ رَكْعَةً وَالْوِتْرَ زَادَ سُلَيْمٌ الرَّازِيّ في كِتَابِ التَّرْغِيبِ له وَيُوتِرُ بِثَلَاثٍ قال الْبَيْهَقِيُّ تَفَرَّدَ بِهِ أبو شَيْبَةَ إبْرَاهِيمُ بن عُثْمَانَ وهو ضَعِيفٌ وفي الْمُوَطَّأِ وَابْنِ أبي شَيْبَةَ وَالْبَيْهَقِيِّ عن عُمَرَ أَنَّهُ جَمَعَ الناس على أُبَيِّ بن كَعْبٍ فَكَانَ يُصَلِّي بِهِمْ في شَهْرِ رَمَضَانَ عِشْرِينَ رَكْعَةً الحديث

HUJJAH SHOLAT TARAWIH 8 RAKAAT


Derajat Hadits yang Meriwayatkan bahwa Rasulullah shallallaahu ‘alaihi wa aalihii wasallam Qiyam Ramadhan Delapan Rakaat
عن جابر بن عبد الله قال صلى بنا رسول الله صلى الله عليه و سلم في رمضان ثمان ركعات والوتر فلما كان من القابلة اجتمعنا في المسجد ورجونا أن يخرج إلينا فلم نزل في المسجد حتى أصبحنا فدخلنا على رسول الله صلى الله عليه و سلم فقلنا له : يا رسول الله رجونا أن تخرج إلينا فتصل بنا فقال : كرهت أن يكتب عليكم الوتر
'AN JAABIR IBNI 'ABDILLAAH QAALA:SHALLAA BINAA RASUULULLAAH shallallaahu 'alaihi wasalllam FII RAMADHAAN TSAMAANA RAKA'AATIN WAL WITRA. FALAMMAA KAANA MINAL QAABILATI IJTAMA'NAA FIL MASJIDI WA RAJAUNAA AN YAKHRUJA ILAINAA FALAM NAZAL FIL MASJIDI HATTAA ASHBAHNAA. FADAKHALNAA 'ALAA RASUULILLAAH shallallaahu 'alaihi wasallam FA QULNAA LAHUU YAA RASUULALLAAH RAJAUNAA AN TAKHRUJA ILAINAA FATUSHALLI BINAA FA QAALA KARIHTU AN YUKTABA 'ALAIKUM AL WITRU
Dari Jabir bin Abdullah, dia berkata: ”Rasulullah -shallaahu 'alaihi wasallam- shalat dengan kami pada malam Ramadhan delapan rakaat dan witir.Maka ketika malam berikutnya kami berkumpul didalam masjid dan berharap beliau akan keluar kepada kami, dan kami terus menerus dimasjid sampai pagi, kemudian kami masuk kepada Rasulullah shallallaahu 'alaihi wasallam dan kami berkata kepada beliau: ’Wahai Rasulullah, kami berharap engkau keluar kepada kami dan engkau shalat dengan kami, maka beliau bersabda: "Saya tidak senang witir diwajibkan atas kalian.’'
Pertama : Al Hafizh Adz Dzahabi dalam kitab Miizaanul I'tidal juz III halaman 310, ketika menjelaskan rawi yang bernama 'Isa bin Jaariyah, beliau mengutip sebuah sanad dan matan sebagai berikut:.
جعفر بن حميد ، حدثنا يعقوب القمى ، عن عيسى بن جارية ، عن جابر ، قال : صلى بنا رسول الله صلى الله عليه وسلم ليلة في رمضان ثمانى ركعات ، والوتر ، فلما كان في القابلة اجتمعنا ورجونا أن يخرج ، فلم نزل حتى أصبحنا ، قال : فدخلنا على النبي صلى الله عليه وسلم فقلنا : يا رسول الله اجتمعنا في المسجد ، ورجونا أن تخرج إلينا . فقال : إنى كرهت أن يكتب عليكم الوتر
al-Hafizh Adz-Dzahabi berkata : ISNAADUHUU WASATHUN (sanadnya tengah-tengah). [ Sumber:Miizaanul I'tidal 3/310, cetakan Daar Ihya al Kutub al 'Arabiyyah ].
Kedua : Al Hafizh al Haitsami dalam kitab Majma'uz Zawaaid juz III halaman 224
وعن جابر قال: صلى بنا رسول الله صلى الله عليه وسلم في شهر رمضان ثمان ركعات وأوتر فلما كانت القابلة اجتمعنا في المسجد ورجونا أن يخرج إلينا فلم يزل فيه حتى أصبحنا ثم دخلنا فقلنا: يا رسول الله اجتمعنا في المسجد ورجونا أن تصلي بنا؟ قال:إني خشيت - أو كرهت - أن يكتب عليكم".  رواه أبو يعلى والطبراني في الصغير وفيه عيسى بن جارية وثقه ابن حبان وغيره وضعفه ابن معين.
RAWAAHU ABUU YA'LAA WATHTHABARAANI FISHSHAGHIIRWA FIIHI 'IISAA IBNU JAARIYAH WATSTSAQAHUU IBNU HIBBAAN WA GHAIRUHUU WA DHA''AFAHUU IBNU MA'IIN
Hadits diriwayatkan oleh Abu Ya'la dan ath Thabarani.Didalam hadits ada Isa bin Jariyah, dia ditsqahkan oleh Ibnu Hibban dan lainnya, didha'ifkan oleh Ibnu Ma'in
Sumber :
* مجمع الزوائد. الإصدار 2.02* *للحافظ الهيثمي* * اسم الكتاب الكامل: مجمع الزوائد ومنبع الفوائد* *للحافظ نور الدين علي بن أبي بكر الهيثمي المتوفى سنة 807* بتحرير الحافظين الجليلين: العراقي وابن حجر* *المحتويات: جميع الكتاب: الجزء الأول حتى العاشر.* جميع الكتاب مدقق مرتين* *تم التدقيق الثاني بالمقابلة مع طبعة دار الفكر، بيروت، طبعة 1412 هـ، الموافق 1992 ميلادي
Ketiga : Dr. Muhammad Musthafa al A'zhami ketika mentahqiq shahih Ibnu Khuzaimah, beliau mengomentari hadist diatas :
إسناده حسن عيسى بن جارية فيه لين
ISNAADUHUU HASAN, 'IISAA IBNU JAARIYAH FIIHI LIINUN (sanadnya hasan, Isa bin Jariyah didalamnya ada kelemahan).
Sumber :
الكتاب : صحيح ابن خزيمةالمؤلف : محمد بن إسحاق بن خزيمة أبو بكر السلمي النيسابوريالناشر : المكتب الإسلامي - بيروت ، 1390 - 1970تحقيق : د. محمد مصطفى الأعظمي
Keempat : Syu'eib al Arna`uth ketika mentahqiq shahih Ibnu Hibban, beliau mengomentari hadits diatas :
إسناده ضعيف
ISNAADUHUU DHA'IIFUN (sanadnya dha'if).
Sumber :
الكتاب : صحيح ابن حبان بترتيب ابن بلبانالمؤلف : محمد بن حبان بن أحمد أبو حاتم التميمي البستيالناشر : مؤسسة الرسالة - بيروتالطبعة الثانية ، 1414 - 1993تحقيق : شعيب الأرنؤوطعدد الأجزاء : 18الأحاديث مذيلة بأحكام شعيب الأرنؤوط عليها
Di atas dikatakan:al Hafizh Adz Dzahabi berkata :
إسناده وسط
ISNAADUHUU WASATHUN (sanadnya tengah-tengah). Saya belum menemukan apakah itu yang dmaksud dengan : ISNAD WASATH, Hanya saja dalam sebuah situs dikatakan:

وقولهم: ((حديث صالح)) أو: ((إسناده صالح)) وهذا يرادف الحسن، وقد يكون أدنى منه، كصالح للاعتبار لا للاحتجاج.وقولهم: ((إسناده وسط)) فهو بمنزلة ((صالح)) إلا إن دلت قرينة على إرادة الحسن.

HUJJAH SHOLAT TARAWIH 11 RAKAAT


Bismillaahirrahmaanirrahiim. Telaah Kritis Hadits yang Meriwayatkan bahwa Rasulullah shallallaahu ‘alaihi wa aalihii wasallam Qiyam Ramadhan Delapan Rakaat. Diantara hujjah bertarawih 11 Rakaat adalah sebuah hadits yang diriwayatkan dari shahabat Jabir berikut:
عن جابر بن عبد الله قال صلى بنا رسول الله صلى الله عليه و سلم في رمضان ثمان ركعات والوتر فلما كان من القابلة اجتمعنا في المسجد ورجونا أن يخرج إلينا فلم نزل في المسجد حتى أصبحنا فدخلنا على رسول الله صلى الله عليه و سلم فقلنا له : يا رسول الله رجونا أن تخرج إلينا فتصل بنا فقال : كرهت أن يكتب عليكم الوتر
'AN JAABIR IBNI 'ABDILLAAH QAALA:SHALLAA BINAA RASUULULLAAH shallallaahu 'alaihi wasalllam FII RAMADHAAN TSAMAANA RAKA'AATIN WAL WITRA. FALAMMAA KAANA MINAL QAABILATI IJTAMA'NAA FIL MASJIDI WA RAJAUNAA AN YAKHRUJA ILAINAA FALAM NAZAL FIL MASJIDI HATTAA ASHBAHNAA. FADAKHALNAA 'ALAA RASUULILLAAH shallallaahu 'alaihi wasallam FA QULNAA LAHUU YAA RASUULALLAAH RAJAUNAA AN TAKHRUJA ILAINAA FATUSHALLI BINAA FA QAALA KARIHTU AN YUKTABA 'ALAIKUM AL WITRU
Dari Jabir bin Abdullah, dia berkata: ”Rasulullah -shallaahu 'alaihi wasallam- shalat dengan kami pada malam Ramadhan delapan rakaat dan witir.Maka ketika malam berikutnya kami berkumpul didalam masjid dan berharap beliau akan keluar kepada kami, dan kami terus menerus dimasjid sampai pagi, kemudian kami masuk kepada Rasulullah shallallaahu 'alaihi wasallam dan kami berkata kepada beliau: ’Wahai Rasulullah, kami berharap engkau keluar kepada kami dan engkau shalat dengan kami, maka beliau bersabda: "Saya tidak senang witir diwajibkan atas kalian.’'
Hadits di atas diriwayatkan oleh:
1. Imam Ath Thabarani dalam kitab al Mu'jam al AusathSanad dan matannya sebagai berikut:
حدثنا عثمان بن عبيد الله الطلحي قال : حدثنا جعفر بن حميد قال : حدثنا يعقوب القمي ، عن عيسى بن جارية ، عن جابر قال : صلى بنا رسول الله صلى الله عليه وسلم في شهر رمضان ثماني ركعات وأوتر ، فلما كانت القابلة اجتمعنا في المسجد ، رجونا أن يصلي بنا قال " إني خشيت ، أو كرهت أن يكتب عليكم

2. Imam Ath Thabarani juga, dalam kitab al Mu'jam ash ShaghirSanad dan matannya sebagai berikut:
حدثنا عثمان بن عبيد الله الطلحي الكوفي ، حدثنا جعفر بن حميد ، حدثنا يعقوب بن عبد الله القمي ، عن عيسى ابن جارية ، عن جابر بن عبد الله رضي الله عنه قال : صلى بنا رسول الله صلى الله عليه وآله وسلم في شهر رمضان ثمان ركعات وأوتر ، فلما كانت القابلة اجتمعنا في المسجد ورجونا أن يخرج ، فلم نزل فيه حتى أصبحنا ، ثم دخلنا ، فقلنا يا رسول الله ، اجتمعنا البارحة في المسجد ، ورجونا أن تصلي بنا ، فقال : إني خشيت أن يكتب عليكم "

3. Imam Abu Ya'la dalam kitab Musnadnya 4/370Sanad dan matannya sebagai berikut:
حدثنا أبو الربيع ، حدثنا يعقوب ، أخبرنا عيسى ، عن جابر بن عبد الله قال : صلى بنا رسول الله صلى الله عليه وسلم في شهر رمضان ثمان ركعات وأوتر ، فلما كانت القابلة اجتمعنا في المسجد ورجونا أن يخرج إلينا ، فلم نزل فيه حتى أصبحنا ، ثم دخلنا ، فقلنا : يا رسول الله ، اجتمعنا في المسجد ورجونا أن تصلي بنا ، فقال : « إني خشيت أو كرهت أن تكتب عليكم »

4. Imam Ibnu Khuzaimah dalam kitab ShahihnyaSanad dan matannya sebagai berikut:
نا محمد بن العلاء بن كريب نا مالك - يعني ابن إسماعيل - نا يعقوب ح وثنا محمد بن عثمان العجلي نا عبيد الله - يعني ابن موسى - نا يعقوب - وهو محمد بن عبيد الله القمي - عن عيسى بن جارية عن جابر بن عبد الله قال صلى بنا رسول الله صلى الله عليه و سلم في رمضان ثمان ركعات والوتر فلما كان من القابلة اجتمعنا في المسجد ورجونا أن يخرج إلينا فلم نزل في المسجد حتى أصبحنا فدخلنا على رسول الله صلى الله عليه و سلم فقلنا له : يا رسول الله رجونا أن تخرج إلينا فتصل بنا فقال : كرهت أن يكتب عليكم الوتر
Sumber: Shahih Ibnu Khuzaimah juz II halaman 138, al Maktab al Islami, Beirut, tahun 1390
5. Imam Ibnu Hibban dalam kitab shahihnya 6/164Sanad dan matannya sebagai berikut:



أخبرنا عبد الله بن محمد بن الأزدي قال حدثنا إسحاق بن إبراهيم قال أخبرنا أبو الربيع الزهراني قال حدثنا يعقوب بن القمي قال حدثنا عيسى بن جارية عن جابر بن عبد الله قال صلى بنا رسول الله صلى الله عليه وسلم في شهر رمضان ثمان ركعات وأوتر فلما كانت القابلة اجتمعنا في المسجد ورجونا أن يخرج إلينا فلم نزل فيه حتى أصبحنا ثم دخلنا فقلنا يا رسول الله اجتمعنا في المسجد ورجونا أنتصلي بنا فقال إني خشيت أو كرهت أن يكتب عليكم الوتر
Diantara hujjah bertarawih 11 Rakaat adalah sebuah hadits yang diriwayatkan dari shahabat Ubayy bin Ka’ab berikut :
جاء أبي بن كعب إلى النبي صلى الله عليه وسلم فقال : يا رسول الله ، إنه كان مني الليلة شيء – يعني في رمضان – قال : وما ذاك يا أبي ؟ قال : نسوة في داري قلن : إنا لا نقرأ القرآن ، فنصلي بصلاتك ، قال : فصليت بهن ثماني ركعات ، ثم أوترت ، قال : فكان شبه الرضا ، ولم يقل شيئا.
JAA`A UBAYYU IBNU KA’BIN ILANNABIYYI shallallaahu ‘alaihi wasallam FAQAALA:YAA RASUULALLAAH, INNAHUU KAANA MINNII ALLAILATA SYAI`UN – YA’NII FII RAMADHAAN-QAALA: WA MAA DZAAKA YAA UBAYYU ?QAALA: NISWATUN FII DAARII QULNA INNAA LAA NAQRA`U AL QUR`AANA FANUSHALLII BISHALAATIKA QAALA FASHALLAITU BIHINNA TSAMAANIYA RAKA’AATIN TSUMMA AUTARTU QAALA FAKAANA SYIBHARRIDHAA WA LAM YAQUL SYAI`AN……..
Ubay bin Ka`ab datang menghadap Nabi shallallahu alaihi wa sallam lalu berkata : “Wahai Rasulullah tadi malam ada sesuatu yang saya lakukan, maksudnya pada bulan Ramadhan.” Nabi shallallahu alaihi wa sallam kemudian bertanya: “Apakah itu, wahai Ubay?” Ubay menjawab : “Orang-orang wanita di rumah saya mengatakan, mereka tidak dapat membaca Al-Qur`an. Mereka minta saya untuk mengimami shalat mereka. Maka saya shalat bersama mereka delapan rakaat, kemudian saya shalat Witir.” Jabir kemudian berkata : “Maka hal itu sepertinya diridhai Nabi shallallahu alaihi wa sallam dan beliau tidak berkata apa-apa.”
Catatan:
PERTAMA : Hadits ini diriwayatkan oleh:
1. Imam Ibnu Hibban dalam kitab shahihnya 6/291Sanad dan matannya sebagai berikut:
أخبرنا أحمد بن علي بن المثنى قال : حدثنا عبد الأعلى بن حماد قال : حدثنا يعقوب القمي قال : حدثنا عيسى بن جارية حدثنا جابر بن عبد الله قال : جاء أبي بن كعب إلى النبي صلى الله عليه و سلم فقال : يا رسول الله إنه كان مني الليلة شيء - يعني في رمضان - قال : وما ذاك يا أبي ؟ قال : نسوة في داري قلن : إنا لا نقرأ القرآن فنصلي بصلاتك قال : فصليت بهن ثماني ركعات ثم أوترت قال : فكان شبه الرضا ولم يقل شيئا
Sumber :
الكتاب : صحيح ابن حبان بترتيب ابن بلبانالمؤلف : محمد بن حبان بن أحمد أبو حاتم التميمي البستيالناشر : مؤسسة الرسالة - بيروتالطبعة الثانية ، 1414 - 1993
2. Imam ath Thabarani dalam kitab al Mu’jam al Ausath 4/441Sanad dan matannya sebgai berikut:
حدثنا عثمان بن عبيد الله الطلحي قال : حدثنا جعفر بن حميد قال : حدثنا يعقوب القمي ، عن عيسى بن جارية ، عن جابر قال : جاء أبي فقال : " يا رسول الله ، كان مني الليلة شيء إن نساء اجتمعن في داري لا يقرأن ، فصليت بهن ثماني ركعات ، ثم أوترت فسكت النبي صلى الله عليه وسلم ، فكان شبه الرضا "

3. Imam Abu Ya’la dalam kitab MusnadnyaSanad dan matannya sebagai berikut:
حدثنا عبد الأعلى حدثنا يعقوب عن عيسى بن جارية حدثنا جابر بن عبد الله قال جاء أبي بن كعب إلى رسول الله صلى الله عليه وسلم فقال يا رسول الله إن كان مني الليلة شيء يعني في رمضان قال وما ذاك يا أبي قال نسوة في داري قلن إنا لا نقرأ القرآن فنصلي بصلاتك قال فصليت بهن ثمان ركعات ثم أوترت قال فكان شبه الرضا ولم يقل شيئا

KEDUA : Hadits diatas menurut penilaian al Hafizh al Haitsami dalam kitab Majma’uzzawaa`id sanadnya hasan. Berikut teks selengkapnya:
وعن جابر بن عبد الله قال: جاء أبي بن كعب إلى رسول الله صلى الله عليه وسلم فقال: يا رسول الله إنه كان مني الليلة شيء - يعني في رمضان - قال: 'وما ذاك يا أبي؟' قال: نسوة في داري قلن إنا لا نقرأ القرآن فنصلي بصلاتك قال: فصليت بهن ثمان ركعات وأوترت. فكان شبه الرضا ولم يقل شيئاً. رواه أبو يعلى والطبراني بنحوه في الأوسط وإسناده حسن.

Sementara Syeikh Syu’eib al Arna`uth menilai sanadnya dha’ifBerikut teks selengkapnya:2550
- أخبرنا أحمد بن علي بن المثنى قال : حدثنا عبد الأعلى بن حماد قال : حدثنا يعقوب القمي قال : حدثنا عيسى بن جارية حدثنا جابر بن عبد الله قال : جاء أبي بن كعب إلى النبي صلى الله عليه و سلم فقال : يا رسول الله إنه كان مني الليلة شيء - يعني في رمضان - قال : وما ذاك يا أبي ؟ قال : نسوة في داري قلن : إنا لا نقرأ القرآن فنصلي بصلاتك قال : فصليت بهن ثماني ركعات ثم أوترت قال : فكان شبه الرضا ولم يقل شيئاإسناده ضعيف (6/291)
Sumber :
[ صحيح ابن حبان ]الكتاب : صحيح ابن حبان بترتيب ابن بلبانالمؤلف : محمد بن حبان بن أحمد أبو حاتم التميمي البستيالناشر : مؤسسة الرسالة - بيروتالطبعة الثانية ، 1414 - 1993تحقيق : شعيب الأرنؤوطعدد الأجزاء : 18الأحاديث مذيلة بأحكام شعيب الأرنؤوط عليها
KETIGA : Hadits diatas sebagaimana hadits Jabir (lihat kajian 1,2 dan 3), ada rawi yang bernama Isa bin Jariyah (lihat penilaian ulama ahluljarh watta’dil dalam kajian nomor 3). Tambahan keterangan tentang rawi yang bernama Isa bin Jariyah.Saya kutipkan dari kitab al Kaamil fii Dhu'afaairrijaal lil haafizh Ibni 'Adi teks selengkapnya sbb:
[ 1392 ] عيسى بن جارية حدثنا محمد بن أحمد بن حماد ثنا عباس عن يحيى قال عيس
ى بن جارية يروي عنه يعقوب القمي لا أعلم روى عنه غيره وحديثه ليس بذاك وفي موضع آخر عيسى بن جارية عنده أحاديث مناكير يحدث عنه يعقوب القمي وعنبسة قاضي الري وقال النسائي عيسى بن جارية يروي عنه يعقوب القمي منكر الحديث ولا نعلم أحدا حدث عنه غير يعقوب وعنبسة
حدثنا محمد بن الحسن البصري بحلب قال ثنا عبد الأعلى بن حماد قال ثنا يعقوب بن عبد الله عن عيسى بن جارية قال ثنا جابر بن عبد الله قال جاء أبي بن كعب فقال يا رسول الله صلى كان مني الليلة شيء يعني في رمضان قال وما ذاك يا أبي قال نسوة في داري قلن إنا لا نقرأ القرآن فنصلي بصلاتك فصليت بهن ثماني ركعات ثم أوترت قال وكان شبه الرضى ولم يقل له شيئا
حدثنا أحمد بن صالح التميمي قال ثنا محمد بن حميد قال ثنا يعقوب القمي قال ثنا عيسى بن جارية عن جابر بن عبد الله قال جاء بن أم مكتوم إلى النبي صلى الله عليه وسلم فقال إن منزلي شاسع وأنا مكفوف البصر وأنا اسمع الأذان قال فإن سمعت الأذان فأجب ولو حبوا أو قال زحفا
حدثنا أحمد بن صالح قال ثنا بن حميد قال ثنا يعقوب عن عيسى عن جابر قال أمر النبي صلى الله عليه وسلم بقتل كلاب المدينة فجاء بن أم مكتوم فقال يا نبي الله منزلي شاسع ولي كلب فرخص له أياما ثم أمر بقتل كلبه وبهذا الإسناد ثمانية أحاديث أخر حدثناه بن صالح بها غير محفوظة
حدثنا بن ذريح قال ثنا جعفر بن حميد الكوفي قال ثنا يعقوب بن عبد الله عن عيسى بن جارية عن جابر قال صلى بنا رسول الله صلى الله عليه وسلم في رمضان ليلة ثماني ركعات والوتر فلما كان في القابلة اجتمعنا في المسجد ورجونا أن يخرج إلينا فلم نزل فيه حتى أصبحنا قال فدخلنا على النبي صلى الله عليه وسلم فقلنا يا رسول الله اجتمعنا في المسجد ورجونا أن تخرج إلينا فقال إني كرهت أن يكتب عليكم الوتر حدثنا بن ذريح بهذا الإسناد بأحاديث أخر وكلها غير محفوظة


Selanjutnya tentang perintah shahabat Umar kepada Ubayy bin Ka'ab dan Tamim ad Daari supaya mengimami jama'ah dengan 11 rakaat (Lihat Muwaththa` juz I halaman 138). Wallaahu A'lam